Kiszonka z kukurydzy jest jedną z najważniejszych pasz objętościowych wykorzystywanych w żywieniu bydła. Powstaje z rozdrobnionych całych roślin kukurydzy, które zostają ubite i przechowywane bez dostępu powietrza. Dzięki dużej zawartości energii oraz dobrej smakowitości chętnie pobierają ją przede wszystkim krowy mleczne i bydło opasowe. Nie jest jednak paszą kompletną – w dawce pokarmowej trzeba uzupełniać między innymi białko i składniki mineralne.

Czym jest kiszonka z kukurydzy?

Kiszonka z kukurydzy to pasza objętościowa soczysta otrzymywana najczęściej z całych roślin kukurydzy – łodyg, liści, kolb i ziarna. Rośliny są rozdrabniane, a następnie dokładnie zagęszczane w silosie, pryzmie lub rękawie foliowym. Ograniczenie dostępu tlenu umożliwia fermentację i zakonserwowanie materiału roślinnego.

Dzięki temu paszę można przechowywać przez wiele miesięcy. Dobrej jakości kiszonka powinna mieć przyjemny, lekko kwaśny zapach, zachowaną strukturę i nie może wykazywać oznak pleśnienia ani gnicia.

Duże znaczenie ma moment zbioru kukurydzy. Najczęściej dąży się do uzyskania materiału zawierającego około 30–35% suchej masy. Zbyt wczesny zbiór oznacza zwykle mniejszy udział skrobi i nadmierną wilgotność, natomiast zbyt późny może utrudniać prawidłowe ubicie i zakiszanie roślin.

Jaką wartość pokarmową ma kiszonka z kukurydzy?

Największą zaletą kiszonki kukurydzianej jest wysoka koncentracja energii. Jej ważnym źródłem jest skrobia znajdująca się w ziarnie kukurydzy. Pasza dostarcza również włókna pochodzącego z łodyg i liści.

Ma jednak także słabsze strony. Kiszonka z kukurydzy zawiera stosunkowo niewiele białka, dlatego najczęściej łączy się ją z paszami bogatszymi w ten składnik, np. sianokiszonką z traw lub roślin motylkowatych oraz odpowiednio dobranymi paszami białkowymi.

Nie należy więc traktować kiszonki kukurydzianej jako samodzielnego i kompletnego pokarmu. Jest jednym z elementów prawidłowo zbilansowanej dawki żywieniowej.

Kiszonka z kukurydzy a sianokiszonka – czym się różnią?

W gospodarstwach utrzymujących bydło kiszonka kukurydziana i sianokiszonka często występują w tej samej dawce. Nie są jednak paszami o identycznych właściwościach. W pewnym stopniu mogą się wzajemnie uzupełniać.

Nie można więc powiedzieć, że jedna z tych pasz jest po prostu „lepsza”. Kiszonka kukurydziana dostarcza przede wszystkim energii, natomiast dobra sianokiszonka pomaga uzupełnić dawkę w białko i włókno. Właśnie dlatego w żywieniu bydła bardzo często wykorzystuje się oba rodzaje pasz jednocześnie.

Dla jakich zwierząt najlepsza jest kiszonka z kukurydzy?

Krowy mleczne

To właśnie w żywieniu bydła mlecznego kiszonka kukurydziana ma największe znaczenie. Dostarcza energii potrzebnej do produkcji mleka, dlatego często jest jednym z podstawowych składników mieszaniny TMR podawanej krowom.

Najczęściej łączy się ją z sianokiszonką, paszami białkowymi oraz mieszankami mineralno-witaminowymi. Proporcje poszczególnych składników powinny być dopasowane między innymi do wydajności krów i etapu laktacji.

Bydło opasowe

Kiszonka z kukurydzy bardzo dobrze sprawdza się również w opasie bydła. Wysoka zawartość energii sprzyja przyrostom masy ciała, dlatego może stanowić znaczną część dawki podstawowej.

Także w tym przypadku trzeba zadbać o odpowiednią ilość białka, składników mineralnych i pozostałych składników pokarmowych. Samo zwiększenie ilości kiszonki nie oznacza automatycznie lepiej zbilansowanego żywienia.

Owce i kozy

Kiszonkę kukurydzianą mogą otrzymywać również owce i kozy, ponieważ jako przeżuwacze potrafią wykorzystywać pasze objętościowe. Nie musi jednak stanowić podstawy ich żywienia.

Jej ilość należy dostosować do wieku, masy ciała, kondycji oraz sposobu użytkowania zwierzęcia. Szczególne znaczenie ma jakość paszy – materiału spleśniałego lub zepsutego nie powinno się podawać zwierzętom.

Czy kiszonka z kukurydzy nadaje się dla świń?

Warto rozróżnić kiszonkę z całych roślin kukurydzy od kiszonego ziarna kukurydzy. Klasyczna kiszonka z całych roślin jest typową paszą dla przeżuwaczy i nie stanowi podstawy żywienia trzody chlewnej.

W żywieniu świń może być natomiast wykorzystywane odpowiednio przygotowane kiszone, wilgotne ziarno kukurydzy. Jest to jednak inny rodzaj paszy, o znacznie większej koncentracji energii i niewielkim udziale włóknistych części rośliny.

Po czym poznać dobrą kiszonkę z kukurydzy?

Dobra kiszonka powinna mieć charakterystyczny, lekko kwaśny zapach. Nie powinna pachnieć pleśnią, stęchlizną ani zgnilizną. Niepokojącym sygnałem jest także silne nagrzewanie się materiału po otwarciu pryzmy.

Dostęp tlenu może powodować rozwój drożdży i pleśni oraz przyspieszać pogarszanie jakości paszy. Dlatego po otwarciu silosu ważne jest regularne wybieranie kiszonki i utrzymywanie możliwie równej powierzchni ściany pryzmy.

Co najbardziej wpływa na jakość kiszonki?

O wartości paszy nie decyduje wyłącznie sama odmiana kukurydzy. Bardzo ważne są również termin zbioru, stopień rozdrobnienia roślin, dobre uszkodzenie ziaren, dokładne ubicie materiału oraz szybkie odcięcie dostępu powietrza.

Prawidłowo przygotowana kiszonka może być wartościową paszą przez wiele miesięcy. Błędy podczas zbioru lub przechowywania zwiększają natomiast ryzyko strat składników pokarmowych, rozwoju pleśni i wtórnego zagrzewania.

Warto wiedzieć

Kiszonka z kukurydzy jest przede wszystkim paszą energetyczną dla przeżuwaczy. Największe znaczenie ma w żywieniu krów mlecznych i bydła opasowego, ale może być również składnikiem dawek dla owiec i kóz.

Jej największą zaletą jest wysoka zawartość energii i skrobi, natomiast jednym z podstawowych ograniczeń – stosunkowo niewielka ilość białka. Dlatego często łączy się ją z sianokiszonką oraz innymi paszami, które uzupełniają dawkę w brakujące składniki.