Magurski Park Narodowy to jedno z tych miejsc, w których zamiast kolejek na szlaku można usłyszeć szum bukowego lasu, potoku i głosy ptaków. Położony w Beskidzie Niskim park chroni rozległe kompleksy leśne, górskie łąki i doliny, w których zachowały się ślady dawnych wsi. Żyją tutaj wilki, rysie i niedźwiedzie brunatne, a nad polanami można wypatrzyć orlika krzykliwego – symbol parku. To dobry kierunek dla osób szukających górskiej przyrody z dala od najbardziej obleganych miejsc w polskich Karpatach.

Magurski Park Narodowy – najważniejsze informacje

Park znajduje się na pograniczu województw podkarpackiego i małopolskiego, w środkowej części Beskidu Niskiego. Chroni m.in. pasmo Magury Wątkowskiej oraz górną część dorzecza Wisłoki. Jego obecna powierzchnia wynosi około 194,39 km², czyli 19 439 ha.

Ogromną część parku zajmują lasy. Dzięki temu Magurski Park Narodowy jest ważną ostoją gatunków związanych z dużymi i stosunkowo mało przekształconymi kompleksami leśnymi.

Historia Magurskiego Parku Narodowego

Pomysły objęcia tej części Beskidu Niskiego najwyższą formą ochrony pojawiły się już w 1975 roku. Kolejne koncepcje przygotowywano w latach 80., stopniowo rozszerzając obszar proponowanego parku. Oficjalny proces jego tworzenia rozpoczął się na początku lat 90.

Rada Ministrów zdecydowała o utworzeniu Magurskiego Parku Narodowego 24 listopada 1994 roku. Park rozpoczął działalność 1 stycznia 1995 roku. Początkowo jego dyrekcja mieściła się w Nowym Żmigrodzie, a w 1997 roku została przeniesiona do Krempnej.

Ochrona tego obszaru ma znaczenie nie tylko przyrodnicze. Beskid Niski przez stulecia był miejscem spotkania różnych kultur. Do dziś można odnaleźć tu drewniane cerkwie, stare kapliczki, krzyże oraz ślady po nieistniejących już wsiach.

Flora Magurskiego Parku Narodowego

Krajobraz parku jest przede wszystkim krajobrazem leśnym. Lasy zajmują ponad 95% jego powierzchni, a jednym z najbardziej charakterystycznych zbiorowisk jest buczyna karpacka z udziałem jodły. W parku występują dwa piętra roślinne – pogórza oraz regla dolnego.

Na stosunkowo niewielkim obszarze stwierdzono około 770 gatunków roślin naczyniowych. Spotkać można m.in. tojady, ciemiężycę zieloną, modrzyka górskiego, storczyki, wawrzynka wilczełyko czy rosiczkę okrągłolistną. Flora parku jest szczególnie ciekawa, ponieważ łączy elementy charakterystyczne dla Karpat Zachodnich i Wschodnich.

Duże znaczenie mają również półnaturalne łąki i polany. Są one miejscem występowania wielu roślin, owadów i ptaków, dlatego zachowanie otwartych terenów jest równie ważne jak ochrona lasów.

Jakie zwierzęta żyją w Magurskim Parku Narodowym?

Magurski Park Narodowy jest jedną z ważniejszych ostoi dużych drapieżników w polskich Karpatach. Występują tutaj wilk, ryś i niedźwiedź brunatny. Wśród ssaków można spotkać także jelenie, sarny, bobry i wydry.

Niezwykle bogaty jest świat ptaków. Szczególne miejsce zajmuje orlik krzykliwy, który stał się symbolem Magurskiego Parku Narodowego. Mozaika lasów, łąk i tradycyjnie użytkowanych terenów tworzy dla tego drapieżnego ptaka bardzo dobre warunki do życia.

W parku żyją również traszki karpackie, kumaki górskie, salamandry plamiste oraz liczne bezkręgowce. Wyjątkowym mieszkańcem starych lasów jest nadobnica alpejska – efektowny chrząszcz związany przede wszystkim z martwym i zamierającym drewnem bukowym.

Szlaki w Magurskim Parku Narodowym – gdzie warto pójść?

Przez teren parku prowadzi około 131 km szlaków turystycznych, dzięki którym można poznać zarówno rozległe kompleksy leśne, jak i polany, doliny oraz wychodnie skalne.

Jedną z najważniejszych tras jest fragment Głównego Szlaku Beskidzkiego. Prowadzi on m.in. przez okolice Magury Wątkowskiej, Świerzową, Kolanin i Przełęcz Hałbowską. Odcinek przebiegający przez park i jego otulinę ma około 20,5 km.

Na krótszą wycieczkę warto wybrać ścieżkę przyrodniczą Folusz. Ma około 4 km długości i prowadzi pomiędzy dwoma charakterystycznymi obiektami – Wodospadem Magurskim i wychodnią skalną Diabli Kamień. Trasę można pokonać w około dwie godziny.

Ciekawym celem jest także okolica Ferdla z wieżą widokową oraz szlaki prowadzące w pasmo Magury Wątkowskiej. Przed wyjściem warto sprawdzić na stronie parku aktualne komunikaty dotyczące dostępności tras i warunków terenowych.

Ciekawostki o Magurskim Parku Narodowym

Jedną z największych osobliwości parku jest jego położenie. Beskid Niski stanowi obszar przejściowy pomiędzy Karpatami Zachodnimi i Wschodnimi, dlatego spotykają się tutaj gatunki charakterystyczne dla obu części Karpat.

Najwyższym punktem parku jest Wątkowa, osiągająca około 846 m n.p.m. Nie są to więc góry wysokie, jednak rozległe lasy, długie grzbiety i niewielka liczba zabudowań sprawiają, że krajobraz może wydawać się znacznie bardziej dziki niż w wielu wyższych pasmach.

Charakterystycznym elementem Beskidu Niskiego są również miejsca po dawnych wsiach. O ich istnieniu przypominają stare drzewa owocowe, cmentarze, krzyże i przydrożne kapliczki. Przyroda stopniowo odzyskuje dawne pola i pastwiska, tworząc niezwykłą mozaikę historii oraz dzikiego krajobrazu.

Warto wiedzieć przed wizytą

Magurski Park Narodowy nie przyciąga monumentalnymi szczytami. Jego największą wartością są rozległe lasy, cisza, dzikie zwierzęta i krajobraz Beskidu Niskiego. Właśnie dlatego warto poruszać się wyłącznie po udostępnionych trasach i nie schodzić ze szlaków. Daje to zwierzętom przestrzeń potrzebną do życia, a turystom pozwala poznawać jeden z najbardziej naturalnych fragmentów polskich Karpat.

Źródła

1. Magurski Park Narodowy – oficjalny serwis parku, informacje o historii, przyrodzie, szlakach i ochronie przyrody: mpn.gov.pl
2. Ekoportal – Magurski Park Narodowy – dane dotyczące powierzchni parku, lokalizacji, fauny, flory i infrastruktury turystycznej.
3. Magurski Park Narodowy – materiały edukacyjne i informacyjne – publikacje dotyczące historii parku, charakterystyki Beskidu Niskiego oraz występujących gatunków.